Chrysididae – Złotolitkowate

Bajecznie ubarwione, pasożytnicze błonkówki o metalicznie połyskującym, skąpo owłosionym ciele. Pancerz chitynowy bardzo twardy, chroniący przed użądleniami żywicieli, którymi są inne żądłówki. Zagrożona złotolitka zwija się w kulkę i w tej pozycji skutecznie opiera się żądłom grzebaczy, czy os. Imagines chętnie odwiedzają kwiaty. Larwy pasożytujące na gatunkach z nadrodziny Vespoidea są ściśle entomofagiczne, zaś te rozwijające się w gniazdach gatunków z nadrodziny Apoidea bywają także melitofagiczne i nie gardzą pyłkiem oraz nektarem stanowiącym zapas pożywienia dla larw gospodarza.

Lista gatunków złotolitkowatych Polski liczy 96 gatunków (wg monografii Cuckoo-wasps of PolandBogdan Wiśniowski 2015), z czego dwa – Chrysura cuprea i Chrysura dichroa przypuszczalnie już wyginęły (przyznano im status Ex – extinct). Dalszych 27 gatunków wpisano na Czerwona Listę z wysokimi kategoriami zagrożenia (CR, EN, VU).


Składam serdeczne podziękowania panu profesorowi Bogdanowi Wiśniowskiemu za podarowanie mi przepięknej i pełnej wyczerpujących informacji monografii Cuckoo-wasps of Poland


Widzew 05.07.2014 Chrysis analis – Złotolitka prostozębna
C. angustula  Chrysis angustula – Złotolitka pozłotka
Majerowskie Pole 18.08.2016 Chrysis bicolor – Złotolitka dwubarwka
Majerowskie Pole 11.06.2014 Chrysis fulgida – Złotolitka lśniącobrzucha
Widzew 05.07.2014 Chrysis germari – Złotolitka złotopaska
Widzew 29.06.2014 Chrysis gracillima – Złotolitka włochata
Chrysis ignita – Złotolitka ognista
Chrysis illigeri – Złotolitka medalionka
Chrysis inaequalis – Złotolitka urzeźbiona
Krzywe 22.05.2016 Chrysis longula – Złotolitka wydłużona
Młoszowa 24.07.2014 Chrysis marginata
34 Chrysis splendidula – Złotolitka krępa
 Chrysis viridula – Złotolitka bolicówka
Okaz spreparowany Rok 2013 Fot. Rafał Celadyn Chrysura spp.
Cl.semicyaneus Cleptes semiauratus – Samosłaniec pilarek
Hedychridium ardens – Powabniczek pozłacany
Krzyżanowice 07.08.2016 Hedychridium coriaceum – Powabniczek zmarszczony
Hedychridium roseum – Powabniczek czerwonatka
Hedychrum chalybaeum – Powabnica niebieska
Widzew 15.06.2011 Hedychrum gerstaeckeri – Powabnica
Majerowskie Pole 29.07.2016 Hedychrum niemelai – Powabnica osmykowa
Łódź Rogowska 08.06.2013 Hedychrum nobile – Powabnica piaskowa
Las Łagiewnicki 13.07.2011 Hedychrum rutilans – Powabnica blondynka
Holopyga generosa – Pękatka powabnicowata
Omalus puncticollis – Litozłot drewniarek
Parnopes grandior – Sawczynka piaskowa
Łódź Źródłowa 04.08.2014 Pseudomalus violaceus – Litozłot ciemny
Widzew 25.05.2015 Trichrysis cyanea – Złotolitka błękitna

6 thoughts on “Chrysididae – Złotolitkowate

  1. Mam pytanie w sumie dwa ta książka -monografia Złotolitkowatych Bogdana Wiśniowskiego jest tylko w języku angielskim i czy jest tak bogato ilustrowana zdjęciami jak strona wyżej?To piękne owady gdzie ich najlepiej szukać?Jak mi się jakaś trafia to w lesie a w opisie biotopów zazwyczaj stoja ciepłolubne otwarte tereny.Do tego są małe i płochliwe -takie odniosłem wrażenie- widziałem może zaledwie z trzy razy w życiu a zdjęcia nadawały się tylko do kosza.Tobie i Rafałowi Celadynowi wychodzi to pięknie.Chyba moje lubuskie jest ubogie w ta rodzine.

  2. Monografia została wydana po angielsku. Każdy gatunek jest osobno, kompletnie opisany – cechy diagnostyczne, biotop, okres pojawu, mapka występowania, gatunki żywicielskie, jakie kwiaty odwiedza. Fotografii złotolitek z natury jest jednak stosunkowo niewiele. Ich brak został zrekompensowany przez bardzo bogato ilustrowany klucz do oznaczania rodzajów i gatunków – min. fotografie w technice 3d ( do każdego egzemplarza dołączone są okulary ).
    Większość gatunków złotolitek preferuje tereny otwarte, bo tam gniazdują ich żywiciele. Szukaj na wydmach śródleśnych, murawach kserotermicznych, w wąwozach – ale też po prostu na polnych i leśnych drogach, przytorzach, skrajach lasów. Jeśli znajdziesz norki żądlówek, poobserwuj je czas jakiś. Może gdzieś stoją hotele dla pszczół. Na pewno u Ciebie są, tylko trzeba nauczyć się je zauważać.

  3. Hej to niezła książka i te fotki w 3d.Szkoda że nie wyjdzie po polsku.Czyli żle szukałem tych owadów.Te przypadkowe spotkania w lesie zawsze były na powalonych okorowanych pniach.Teraz niestety musze poczekac do lata i zobaczyć co z tego wyjdzie,

  4. Bo w takich pniach też gniazdują żądłówki, np. niektóre grzebacze. Złotolitki chętnie przylatują do kwiatów w otwartych, nasłonecznionych miejscach

  5. Tak teraz czytam, i czy we wstępie czasem nie jest odwrotnie? Tak na logikę, pasożyty Apoidea (teraz Anthophila) powinny być melitofagiczne, a Vespoidea entomofagiczne, bo skąd pyłek w gniazdach os?

Leave a Reply to justynakierat Cancel reply