Cheiracanthidae – Kolczakowate
Dawniej w rodzinie Miturgidae. Głowotułów żółty, zielonkawożółty lub żółtoczerwonawy; karapaks w przedniej części często wyraźnie zaczerwieniony – istotna cecha diagnostyczna gatunku. Chelicery (szczękoczułki) masywne i długie, brązowoczerwonawe z miejscowym zaczernieniem. Odwłok z wierzchu jasnożółty z bladym, beżowym pasem po środku lub bez tego pasa; na bokach odwłok niekiedy brązowawy. Nogi zielonkawożółte, uzbrojone w kolce; pierwsza para odnóży dłuższa od pozostałych. Nie konstruuje sieci. Dzień spędza zwykle ukryty w rurkowatym oprzędzie skonstruowanym wśród traw lub opadłych liści. Opuszcza go głównie nocą, aby aktywnie polować. Samice opiekują się jajami, a potem młodymi pajączkami; zaniepokojone bywają wtedy agresywne. Ukąszenie jest bolesne.
Podlesice 07.08.2019 ♀ Fot. Roman Jasiak
Nisko 16.07.2022 ♂ Fot. Marcin Szot
Nisko 11.08.2022 ♀ Fot. Marcin Szot
Nisko 16.07.2022 ♂ Fot. Marcin Szot
- Status. Dawniej rzadki, obecnie w wielu regionach pospolity i bardzo liczny EN
- Siedlisko. Łąki, polany, skraje lasów, nieużytki, murawy kserotermiczne, przydroża i przytorza, widne zarośla i inne ciepłe, otwarte tereny trawiaste; chętnie wilgotne
- Wymiary. Samica 10-15 mm. Samiec 7.5-12 mm
- Aktywność. Samice od marca do listopada. Samce spotykane latem, umierają wkrótce po kopulacji
- Lokalizacja. Śląskie, lubuskie, lubelskie
- Pokarm. Bezkręgowce; chętnie szarańczaki i modliszki. Samica pobiera pokarm do momentu złożenia jaj, po czym skupia się na ochronie jaj a potem młodych; wreszcie umiera z wyczerpania
- Podobne. Inne krajowe kolczaki są wyraźnie mniejsze, bądź występują wiosną; różnią się także posiadaniem ciemniejszego, bardziej kontrastowego pasa na odwłoku i ubarwieniem chelicer oraz przedniej części karapaksu (bez czerwonego odcienia). Nieco podobne są aksamitniki z rodziny Clubionidae
- Uwagi. Autorzy obserwacji – Przemysław Zięba Roman Jasiak Lucyna Bugiera Marcin Szot
- Uwagi 2. Osobnika ze Śląska zidentyfikował Robert Rozwałka
- Uwagi 3. Wybrany europejskim pająkiem roku 2023
- Rozmieszczenie
- Więcej o gatunku
- Ch.punctorium w iNat
Dąbrowa Tomaszowska 16.08.2022 ♀ Fot. Przemysław Zięba
Dąbrowa Tomaszowska 13.08.2020 ♀ Fot. Przemysław Zięba
Dąbrowa Tomaszowska 05.08.2021 ♂ Fot. Przemysław Zięba
Nisko 11.08.2022 ♀ – widoczne krople jadu na chelicerach Fot. Marcin Szot
Nisko 11.08.2022 ♀ z widocznym mostkiem (sternum)Fot. Marcin Szot
Chociszewo 22.08.2019 Fot. Lucyna Bugiera
Nisko 16.07.2022 Fot. Marcin Szot
Nisko 16.07.2022 Fot. Marcin Szot
Chociszewo 22.08.2019 Fot. Lucyna Bugiera
Łódź 22.11.2019
dzisiaj zaobserwowałem osobnika za Dalikowem, nad zalaną żwirownią „ibiza”.
Sprawdzę sobie, gdzie to. Pozdrawiam
Dziś znalazłem w domu samca. Zachodniopomorskie, gmina Dobra
Tak, to doskonały czas na niego
W wielkoposce też czesto spotykany widziałem dziś 3 samice w obrębie 4 m2
A w Łodzi ciągle ciężko go odnaleźć. Sprawdzałem w tym tygodniu
Dwa lata później, ale dziś w Łodzi znalazłam:) Zabezpieczony, po pracy odnajdę mu dobre miejsce do zimowania
13.08 kilka samic na łące pod Rewalem, zachodniopomorskie. Gdzie on ma status EN, mogę prosić o link. Pozdrawiam.
Status sprawdzam na Czerwonej Liście. Tak było zapewne i w tym przypadku. Jutro to zweryfikuję.
Zgadza się – Czerwona Lista kat EN. Przyznaję jednak, ze mogę nie wiedzieć o ewentualnych aktualizacjach.
Widziałem kilka samic koło Bełchatowa koło Łodzi jakiś czas temu
Tak, koło Bełchatowa od co najmniej kilku lat jest liczny
kurcze, w ostatnich dniach bardzo dużo kolczaków znajduje strzegących kokonu, ale myslalem ze to jakis inny gatunek kolczaka (mialem nieaktualna i w ogóle slabą wiedze o nich) a to jednak kolczaki zbrojne! dobrze że sie uswiadomiłem XD
Potwierdzam, na jednej łączce może ich być cała masa.
W zeszłym roku odłowiłem samicę z kokonem. Finalnie padła w grudniu ze starości, a młode zimowały. Z 8 przeżyło 4, a 5 innych mi uciekło – bardzo szybko biegają 😀 Z tych, które mam 3 są już L3 a jeden L2.
Odłowiłem też ostatnio samca, gdy siedział w zwiniętym liściu pokrzywy. Karapaks miał jeszcze żółtawy, niestwardniały a obok znalazłem jego wylinkę. Obecnie karapaks już sczerwieniał, nogi są wyraźnie, zielonożółte. Samiec ma ledwie 7mm DC, więc chyba nie jest dorosły.
Zbudował sobie w pojemniku oprzęd w kształcie niepełnego torusa, o średnicy około 1cm i długości 5 cm, tj. 1/4 obwodu pojemnika.
Na Roztoczu, gatunek ten potrafi być nadal rzadki, zwykle znajduję max 3-4 osobniki na danym obszarze. W zeszłym roku 2 samce spacerowały mi po dłoni.
Specerowały na dłoni i jakoś krzywda ci się nie stała. Piękny argument za tym, aby nie demonizować tych pająków.
Są bardziej płochliwe i szybko uciekają, a biegają na prawdę wartko 😀 Samiec, którego odłowiłem, wczoraj uciekł mi na plecy i musiałem ściągać koszulkę, żeby go złapać. Normalnie biegał mi po ręcy itp. Zwykły pająk, jak każdy inny. Tylko musiałem uważać, żeby go nie przycisnąć, bo wtedy bym miał przygodę z kolczakiem 😀
One będą defensywne, a czasem agresywne przy obronie gniazda, ale mam np. samicę Bokochoda, która siedzi na kokonie i ona też próbuje kąsać, broniąc młodych, tak samo samice skakunów. Więc to normalne, że pająki bronią swojego gniazda, lub kokonu.
Częściej obawiam się, że któryś z moich ptaszników mnie udziabie.