Aphidina – Mszyce
Gatunek należący do rodziny Eriosomatidae (bawełnicowate), obecnie kosmopolityczny, o pochodzeniu prawdopodobnie nearktycznym, który do Europy został zawleczony na przełomie XVIII i XIX wieku. Ciało bezskrzydłej dzieworódki jest koloru purpurowego, czerwonego lub brązowego, obficie pokryte woskiem w postaci długich, białych nici. Czułki są znacznie krótsze od połowy długości ciała. Ssawka sięga poza środkową parę bioder. Syfony są porowate, umieszczone na niskich podstawach. Ogonek jest zaokrąglony, w kształcie półksiężyca. W wielu regionach mszyca ta jest poważnym szkodnikiem jabłoni; może też żerować na irdze, ogniku rzadziej na pigwie, głogu, gruszy i jarzębie. Żyje w gęstych koloniach zasiedlając korzenie, korę pni, pędy, czasem ogonki liściowe, powodując liczne deformacje oraz obrzęki kory. Miejsce żerowania pokryte jest woskowym nalotem przypominającym watę.
Warszawa – Ursynów – czerwiec 2023 Resztki starego sadu Fot. Marek W. Kozłowski
Warszawa – Ursynów – czerwiec 2023 Fot. Marek W. Kozłowski
Warszawa – Ursynów – czerwiec 2023 Fot. Marek W. Kozłowski
Warszawa – Ursynów – lipiec 2023 U góry mumia mszycy spasożytowanej przez ośca Fot. Marek W. Kozłowski
- Status. Pospolita. Sugeruje się, że gatunek ten pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie rozmnaża się holocyklicznie (z obecnością pokolenia płciowego) oraz ze zmianą żywiciela, gdzie żywicielem pierwotnym jest wiąz amerykański (Ulmus americana). Poza ojczyzną występowania jest prawdopodobnie anholocykliczny (rozmnaża się wyłącznie partenogenetycznie). Pierwsza informacja na temat występowania bawełnicy korówki w Polsce (Królestwo Polskie) pochodzi z 1916 r. Licznie pojawiła się w latach 30. a następnie lat 60. Od 2005 znowu zwiększa liczebność i staje się poważnym szkodnikiem upraw
- Siedlisko. Wszędzie tam gdzie jabłonie i inne różowate – w tym sady, parki i lasy
- Wymiary. Długość żyworodnej samicy 1.6–2.4 mm
- Aktywność. Wiosna – jesień. W cyklu życiowym populacji anholocyklicznych (do 11 pokoleń w sezonie) obserwuje się czasem pojawienie pokolenia płciowego, których jaja mogą być składane na pędach jabłoni. Nie są one jednak zdolne do wylęgu
- Podobne. Podobnie żerujące bawełnice, jednak na innych roślinach niż jabłonie
- Uwagi. W związku zauważoną już pod koniec XIX wieku skutecznością w kontrolowaniu liczebności bawełnicy korówki przez jej naturalnego parazytoida, ośca korówkowego Aphelinus mali, bleskotki z rodziny oścowatych (Aphelinidae), został on introdukowany do Europy. W Polsce obserwowany jest od 1923 roku
- Uwagi 2. Autor obserwacji i identyfikacji – Marek W.Kozłowski
- Więcej o gatunku
- E. lanigerum w iNat
Samica ośca korówkowego przy składaniu jaj w ciała mszyc
Warszawa 12.01.2026