Schizaphis graminum – Mszyca południowozbożowa

Aphidina – Mszyce
Głowa i tułów mają kolor od słomkowego po bladozielony. Odwłok również zielony, choć nieco ciemniejszy i z ciemnozielonym paskiem na grzbiecie, szczególnie widocznym u późnych nimf i samic dorosłych. Czułki są ciemne, syfony blade z ciemnymi końcówkami. Na początku sezonu dorosłe osobniki są bezskrzydłe, w warunkach przegęszczenia pojawiają się formy uskrzydlone i migrują na sąsiednie rośliny żywicielskie.
W ciepłym klimacie mszyca ta rozmnaża się wyłącznie przez partenogenezę, a samice rodzą nimfy w tempie do pięciu dziennie; jedno pokolenie rozwija się od siedmiu do dziewięciu dni. W ciągu roku może być kilkanaście pokoleń. W klimacie umiarkowanym samice łączą się jesienią z uskrzydlonymi samcami, a składane przez nie jaja zimują na resztkach roślin żywicielskich. W wyniku przenikania do rośliny enzymów ze śliną mszyc tworzą się na liściach traw dobrze odgraniczone żółte lub czerwone plamy na liściach. Gdy mszyce stają się liczniejsze, stopniowo plamy powiększają się a liście obumierają. W skrajnych przypadkach cała roślina więdnie. W trawie darniowej zasiedlone liście mają brązowe końcówki, co silnie kontrastuje ze zdrowymi liśćmi. Gdy liście obumierają, mszyce przechodzą na świeże liście. Mszyca południowozbożowa jest wektorem kilku wirusów roślinnych, w tym groźnego dla upraw zbóż wirusa żółtej karłowatości jęczmienia. Mrówki są widywane na koloniach, choć niezbyt często.

Warszawa – Ursynów 24.05.2022 Fot. Marek W.Kozłowski

Warszawa – Ursynów 24.05.2022 Fot. Marek W.Kozłowski

Warszawa – Ursynów 24.05.2022 Fot. Marek W.Kozłowski

  1. Status. Pierwotnym terytorium występowania jest Palearktyka. Zawleczona do obu Ameryk i na Daleki Wschód. W Polsce i w Europie centralnej oraz na Wyspach Brytyjskich niezbyt liczna. Występuje w całym kraju
  2. Siedlisko. Trawniki, łąki, uprawy zbóż
  3. Wymiary. Dorosłe samice osiągają od 1.3 do 2.1 mm długości
  4. Aktywność. Kwiecień/maj – wrzesień/październik. Zimuje jajo
  5. Lokalizacja. Mazowieckie
  6. Pokarm. Żyje wyłącznie na trawach z rodziny Poaceae; zasiedlane rodzaje to Agropyron, Avena, Bromus, Dactylis, Eleusine, Festuca, Hordeum, Lolium, Oryza, Panicum, Poa, Sorghum, Triticum i Zea
  7. Podobne. Podobne gatunki rodzaju żerujące na trawach (szczególnie Schizapis holci i Schizaphis agrostis) można odróżnić po proporcjach segmentu rostralnego, co da się ocenić tylko na  preparacie mikroskopowym
  8. Uwagi. Autor obserwacji i identyfikacji – Marek W.Kozłowski
  9. Więcej o gatunku
  10. S.graminis w iNat

Warszawa 24.02.2023

Marek W.Kozłowski

Zostaw odpowiedź