Cephalcia alpina – Osnujka wysokogórska

Pamphilidae – Osnujowate
Głowa czarna, szeroka. Tułów czarny z białym rysunkiem na scutum, znacznie bardziej obfitym u samicy; u obu płci przednia krawędź scutum jest biała. Scutellum samicy z dużą białą plamą; scutellum samca czarne. Odwłok samicy czarny z pomarańczowobrązowymi bokami. Odwłok samca najczęściej całkowicie pomarańczowy lub pomarańczowy z czarnym 1-ym tergitem; rzadziej odwłok czarny na kolejnych tergitach. Trzonek czułków czarny. Człony środkowe pomarańczowe. Człony wierzchołkowe czarne. Skrzydła z wyraźnie przyciemnionymi wierzchołkami i z czarną pterostigmą.

Austria 25.03.2021 ♂ Fot. Michael Knapp

  1. Status. Zapewne najpospolitszy gatunek z rodzaju – mimo to rzadko obserwowana
  2. Siedlisko. Lasy, parki i ogrody z udziałem świerka, zwłaszcza w górach
  3. Wymiary. Długość ciała 8-12 mm. Larwa dorasta do 15 mm
  4. Aktywność. Kwiecień – czerwiec. Larwy żerują zawsze pojedynczo od maja do końca czerwca, w oprzędach – po czym opadają na ziemię. Zimuje larwa w glebie – w przypadku niesprzyjających warunków nawet przez 3 sezony
  5. Lokalizacja. Austria
  6. Pokarm. Larwy pożerają świerkowe igły, które odcinają i wciągają do oprzędu
  7. Podobne. Od innych gatunków z rodziny można ja odróżnić m.in. po ubarwieniu czułków i czarnej głowie (u podobnej Cephalcia lariciphila na głowie widoczne są żółte akcenty). Być może najłatwiej pomylić ją z Cephalcia annulicornis, która ma podobnie ubarwioną głowę
  8. Uwagi. Autor obserwacji – Michael Knapp
  9. Uwagi 2. Autor cennych uwag dotyczących opisu oraz weryfikacja oznaczenia – Jerzy Borowski
  10. C.alpina w iNat

Łódź 14.05.2025

avidal

4 thoughts on “Cephalcia alpina – Osnujka wysokogórska

  1. Tu jest kompletna pomyłka: 1. C. alpina to nie jest osnujka modrzewiowa, tylko osnujka (lub zasnuja) wysokogórska i żeruje wyłącznie na świerkach; 2. Osnujka modrzewiowa to C. lariciphila i żeruje wyłącznie na modrzewiach; 3. Można przyjąć, że na fotce jest samiec osnujki wyskogórskiej, choć oznaczanie osnujek po zdjęciach to trochę jak wróżenie z fusów; 4. Samce osnujki md. mają odwłok szeroko zaczerniony na tergitach, tak, że tylko wąski pas po bokach jest jasny; 5. Osnujka md. ma rójkę przynajmniej 1-1,5 miesiąca po tym jak osujka wysokogórska zakończyła loty; 6. Najbardziej podobna (np. ze względu na barwę głowy) do osnujki wyskogórskiej jest . annulicornis; 7. No i na koniec: niech nie zwiodą nazwy osnujek, tzn. występują wszędzie gdzie jest roślina żywicielska, a osnujka wyskogórska jest pewnie najpospolitszym gatunkiem w kraju.

  2. Oznaczał uznany specjalista od rośliniarek, Andreas Taeger. Nie wątpiłem wiec w poprawność identyfikacji. Jeśli chodzi o nazewnictwo, to jest ono mocno poplątane i różne w zależności od źródła – być może wynika to ze zmian systematycznych dokonywanych przez lata. Ja korzystałem ze „Słownika polskich nazw owadów”.
    Cóż, przeredaguję opis zgodnie z Twoimi sugestiami i wskazówkami. Dziękuję

  3. Teraz jest bardziej prawdopodobne. Jeszcze tylko drobna uwaga: larwy o. wysokogórskiej i modrzewiowej żerują zawsze pojedynczo, w luźnych oprzędach rozpostartych wzdłuż gałązek, u nasady igieł. Osnujki żerujące gromadnie we wspólnym oprzędzie to: C. abietis, C. masuttii i C. alashanica.

Zostaw odpowiedź