Sphinx ligustri – Zawisak tawulec

Sphingidae – Zawisakowate
Przednie skrzydła brunatne z szerokim ciemnobrunatnym pasem zwężającym się ku wierzchołkowi. Tylne skrzydła różowe z trzema czarnymi przepaskami. Odwłok masywny, naprzemiennie czarno i różowo paskowany; w części grzbietowej podłużna szara smuga z czarną linią po środku. Gąsienica jaskrawo zielona z ukośnymi, fioletowymi i białymi smugami na bokach ciała; na ostatnim segmencie łukowato wygięty, żółto-czarny kolec. Grzbiet ciała nieco jaśniejszy, co ma na celu efektywniejsze maskowanie gąsienicy (gra świateł i cieni). Skóra gąsienic jest szorstka aż do ostatniego linienia, kiedy to staje się gładka i lśniąca. W przypadku zagrożenia gąsienica unosi przednia część ciała przebierając pozę sfinksa.

Cieszyn 04.06.2026 Fot. Aleksander Dorda

Sp ligustri

Łódź 11.07.2017 Fot. Jacek Nowak

S.ligustri

Łódź 11.07.2017 Fot. Jacek Nowak

S ligustri

Łódź 11.07.2017 Fot. Jacek Nowak

  1. Status. Uznawany za nierzadki, jednak obserwacje zdarzają się sporadycznie (wyłączając wabienie na światło). Częściej obserwuje się gąsienice, niż imagines
  2. Siedlisko. Lasy liściaste i mieszane, ogrody, parki, aleje
  3. Wymiary. Długość ciała 44-50 mm. Rs 100-120 mm. Gąsienice dorastają do 100 mm
  4. Cykl życiowy. Maj – lipiec. Gąsienice od lipca do września. Zimuje poczwarka w glebie. W ciągu dnia imagines odpoczywają na pniach, płotach itp. i stają się aktywne o zmroku
  5. Lokalizacja. Austria, Polska – małopolskie, łódzkie, zachodniopomorskie, śląskie. Występuje w całym kraju
  6. Pokarm. Nektar. Gąsienice żerują na tawułach, śnieguliczkach, ligustrach, lilakach, jesionach, klonach, kalinach, forsycjach i przypuszczalnie innych jeszcze roślinach, zwykle przesiadują na dolnej stronie gałązki
  7. Podobne. Zarówno imago jak i gąsienica łatwe do rozpoznania
  8. Uwagi. Znanym parazytoidem gąsienic jest Diphyus palliatorius, a poczwarek Protichneumon pisorius 
  9. Uwagi 2. Autorzy obserwacji – Aleksander Dorda gernotkunz Augustyna Jacek Nowak Rafał Celadyn
  10. S.ligustri na Lepiforum
  11. S.ligustri w iNat

Austria 15.08.2009 Fot. gernotkunz

Będzino 15.09.2021 Gąsienica na forsycji Fot. Augustyna

Będzino 15.09.2021 Fot. Augustyna

SP. ligustri

Łódź 11.07.2017 Fot. Jacek Nowak

S.ligustri.

Młoszowa 2008 Fot. Rafał Celadyn

Cieszyn 04.06.2026 Fot. Aleksander Dorda

Cieszyn 04.06.2026 Fot. Aleksander Dorda


Łódź 27.11.2017

avidal

16 thoughts on “Sphinx ligustri – Zawisak tawulec

  1. Czyli do światła. Tak najłatwiej zaobserwować zawisaki. Mnie jednak bardIej cieszą spotkania za dnia. A tawulca jak dotąd na oczy nie widziałem, choć liczę, że to tylko kwestia czasu.

  2. Pamiętam, że gąsienice były dość pospolite na wierzbach płaczących w Warszawie w latach 70tych., i niszczone przez dzieci. Obecnie ich nie widuję.

    • To bardzo ciekawa obserwacja. Wskazywała by, że wierzby mogą być również roślinami żywicielskimi gąsienic tawulca.

  3. Mam podobne odczucia. Jako nastolatek zdarzało się natknąć na gąsienicę bez jej poszukiwania. Obecnie ciężko taką gąsienicę znaleźć, przynajmniej w Łodzi.

Zostaw odpowiedź