Vespidae – Osowate
Znana także jako osa czerwonoplama. Nadustek u obu płci żółty z wąskim, czarnym, wrzecionowatym rysunkiem. Za oczami żółta linia; poza tym obrzeżenie oczu czarne. Policzki dobrze wykształcone. Przyoczka ułożone w trójkącie rozwartym; odległość od tylnych przyoczek do krawędzi ciemienia równa lub większa niż odległość między tylnymi przyoczkami (w odróżnieniu od D.saxonica, u której odległość ta jest dłuższa, a przyoczka ułożone w trójkącie równobocznym. Odwłok czarny z żółtymi przepaskami poprzecznymi na tergitach; na pierwszych dwóch tergitach czerwone plamy boczne – istotna cecha diagnostyczna gatunku. U królowej czerwone plamy na pierwszych tergitach zanikają. Samce występują w dwóch formach barwnych – typowej i ciemnej (brak czerwonych plam na odwłoku).
Orelec 23.05.2023 Królowa Fot. Andrzej Kucharski
Orelec 23.05.2023 Fot. Andrzej Kucharski
Tatry 07.08.2009 Fot. Alek Brzozowski
Tatry 07.08.2009 Fot. Alek Brzozowski
- Status. W Polsce zdecydowanie rzadka i sporadycznie obserwowana
- Siedlisko. Lasy i ich skraje, zarośla. W poszukiwaniu pokarmu zalatuje na ukwiecone łąki i inne tereny otwarte. Gniazduje nisko nad ziemią, np. wśród wystających korzeni, oraz między gałęziami do wysokości 3 metrów (jednak zwykle znacznie niżej). Sporadycznie gniazduje pod ziemią
- Wymiary. Królowa 14-17 mm. Robotnice 12-14 mm. Samce 13-15 mm
- Aktywność. Maj – wrzesień. Zimę przeżywają jedynie młode królowe
- Lokalizacja. Tatry, Bieszczady
- Pokarm. Nektar, pyłek, soki roślinne, przejrzałe owoce oraz spadź, szczególnie chętnie wydzielany przez czerwca Physokermes piceae. Dla larw robotnice łowią owady i pajęczaki
- Podobne. Inne osy różniące się m. in. deseniem na nadustku i ubarwieniem pierwszych dwóch tergitów odwłoka. Od królowej Dolichovespula saxonica można ją odróżnić po mniejszych żółtych plamkach na tarczce, braku plamek na zatarczce i dolnej części policzków oraz po czarnym owłosieniu na tułowiu bez domieszki jasnych włosów – info Darecki
- Uwagi. Znanymi pasożytami gniazdowymi są Dolichovespula adulterina, a zwłaszcza jest osa leśnica Dolichovespula omissa
- Uwagi 2. Autorzy obserwacji – Andrzej Kucharski Alek Brzozowski
- Uwagi 3. Identyfikacja Darek Ogrodnik i Alek Brzozowski
- Więcej o gatunku
- D.norwegica w iNat
Orelec 23.05.2023 Królowa Fot. Andrzej Kucharski
Łódź 16.11.2020