Vespidae – Osowate
Nadustek u obu płci żółty z wąskim, czarnym rysunkiem u samicy przypominającym często liść klonu. Policzki dobrze wykształcone. Wycięcie wewnętrznej krawędzi oka czarne z żółtym obrzeżeniem w dolnej części. Żółta skroń przerwana czarną plamką. Przyoczka ułożone w trójkącie równobocznym; odległość od tylnych przyoczek do krawędzi ciemienia równa lub większa niż odległość między tylnymi przyoczkami (w odróżnieniu od D.norwegica, u której odległość ta jest krótsza, a przyoczka ułożone w trójkącie rozwartym). Nadustek u obu płci żółty z czarną, wrzecionowatą plamką centralną; u samicy często także dwie cienkie plamki po bokach plamki centralnej. Samce występują w trzech formach barwnych – ciemnej (wąskie żółte przepaski na odwłoku), jasnej i typowej.
Łódź 21.06.2015
Wielka Puszcza 27.07.2024 Fot. Jerzy Tomiak
Łódź 21.06.2015
- Status. Pospolita i liczna. Występuje w całym kraju
- Siedlisko. Łąki, polany, ugory i inne tereny otwarte oraz tereny ruderalne; nie stroni od osiedli ludzkich. Gniazda zawsze nadziemne, w tym na strychach i poddaszach
- Wymiary. Królowa 15-18 mm. Robotnice 11-14 mm. Samce 12-16 mm
- Aktywność. Maj – wrzesień. Zimę przeżywają jedynie młode królowe
- Lokalizacja. Słowenia, Polska – łódzkie, małopolskie, śląskie, podkarpackie
- Pokarm. Nektar, pyłek, soki roślinne, przejrzałe owoce. Dla larw robotnice łowią owady i pajęczaki
- Podobne. Inne osy różniące się m.in. rysunkiem na nadustku, ubarwieniem skroni, czy brakiem policzków (gatunki z rodzaju Vespula). Najbardziej podobnym gatunkiem jest pasożytnicza osa żółtoplama Dolichovespula adulterina, którą można rozróżnić po kształcie nadustka (zaostrzone krawędzie, wydłużone dolne kąty)
- Uwagi. Nie jest agresywna; atakuje ludzi tylko wyjątkowo
- Uwagi 2. Identyfikacja osobnika z Łodzi Darek Ogrodnik
- Uwagi 3. Autorzy obserwacji – Jerzy Tomiak Aleksander Dorda Andrzej Kucharski Maks Syratt avidal
- D.saxonica w iNat
Niebieska strzałka wskazuje czarne wycięcie oka z żółtym obrzeżeniem jedynie w dolnej części. Czerwona strzałka wskazuje szerokie zaczernienie skroni, żółtej w górnej i dolnej części
Bystre 14.08.2024 Królowa – plama na nadustku przyjmuje kształt liścia klonu Fot. Andrzej Kucharski
Wielka Puszcza 27.07.2024 ♂ – widok na nadustek Fot. Jerzy Tomiak
Uherce Mineralne 28.07.2024 Królowa z rysunkiem na nadustku w stylu D.norwegica Fot. Andrzej Kucharski
Uherce Mineralne 28.07.2024 Królowa Fot. Andrzej Kucharski
Uherce Mineralne 28.07.2024 Królowa Fot. Andrzej Kucharski
Bieszczady 14.07.2024 ♂ – rysunek na nadustku zredukowany do przecinkowatej plamki Fot. Andrzej Kucharski
Bieszczady 03.09.2023 Nadustek samca Fot. Andrzej Kucharski
Lubień 17.08.2019 ♂ Fot. Maksymilian Syratt
Gniazdo oraz opiekująca się nim samica
Cieszyn 08.07.2021 Fot. Aleksander Dorda
Słowenia 25.07.2024 Gniazdo Dolichovespula saxonica/norwegica (id. Darek Ogrodnik) Fot. Aleksander Dorda
Cieszyn 08.07.2021 Fot. Aleksander Dorda
Cieszyn 08.07.2021 Fot. Aleksander Dorda
Cieszyn 08.07.2021 Fot. Aleksander Dorda
Cieszyn 08.07.2021 Fot. Aleksander Dorda
Bieszczady 15.08.2024 ♂ – owłosienie tułowia jest jaśniejsze niż u D.norvegica Fot. Andrzej Kucharski
Łódź 21.06.2015
Bieszczady 15.08.2024 ♂ – spód ciała Fot. Andrzej Kucharski
Łódź 21.06.2015
Łódź 16.03.2016