Urodzona 3 listopada 1947 roku w Anglii
Ta legendarna paleontolożka najwięcej uwagi poświęcała ewolucji kręgowców ze szczególnym uwzględnieniem okresów dewonu i karbonu. Rewolucyjne wnioski z badań dotyczących ewolucji tetrapodów (czworonogów) w dewonie skondensowała w książce z 2002 roku Gaining Ground: The Origin and Evolution of Tetrapods, która z nieznanych mi przyczyn nigdy nie doczekała się polskiego wydania. To wtedy, ponad 350 milionów lat temu, w wygrzanych płyciznach zarośniętych jezior i rozlewisk żyły osławione rodzaje płazów i mięśniopłetwych – Ichthyostega, Acanthostega, Tiktaalik (w chwili wydania książki ten ostatni nie był jeszcze znany nauce).
Jenny Clack
Jenny Clack podważyła powszechne, niemal dogmatyczne przekonanie o pięciopalczastości kręgowców na rzecz polidaktylii (wielopalcowatości).U Ichthyostega palców było 7; Acanthostega na każdej kończynie miała ich natomiast aż 8. Był to szczegół zaledwie anatomiczny, można by rzec, ale Clack poszła dalej. Wykazała, że te palce i całe kończyny wykształciły się jeszcze przed wyjściem na ląd i pierwotnie nie służyły do chodzenia, lecz do przedzierania się przez zanurzone w wodzie rośliny oraz do odpychania się lub kotwiczenia w miękkim, mulistym dnie. Tym samym nadała kluczowe znacznie ewolucyjne preadaptacji. Jeśli dana cecha fenotypowa wygląda na zbyt złożona i skomplikowaną, aby mogła wyewoluować na drodze doboru naturalnego metodą małych kroczków – to być może najpierw spełniała odmienna funkcję, z której wywiązywała się doskonale i dopiero z czasem zaczęła być wykorzystywana i modyfikowana do innych zadań. Przykłady preadaptacji są bardzo liczne, z piórami jako termoregulatorami na czele; pozostając przy procesie wyjścia na ląd warto wspomnieć o łukach skrzelowych przekształconych w szczęki kręgowców i o pęcherzu pławnym, który stanowił podstawę do powstania płuc. W przypadku bliskich nam owadów skrzela (ewentualnie boczne wyrostki tułowia) dały początek skrzydłom. Zatem wiele wydawałoby się niemożliwych do wyewoluowania cech czy umiejętności, które nie sprawdziłyby się jako formy przejściowe, funkcjonowało pierwotnie na innej, niekiedy zaskakującej zasadzie. I jako takie cechy te wywiązywały się z roli doskonale.
Acanthostega i jej polidaktylia
2 listopada