Światowy Dzień Muchówki – Gdańsk 2014

Tak, Światowy Dzień Muchówki ma miejsce w kalendarzu i obchodzony jest 19 listopada. W miesiącu, w którym mucha nie fruwa. Wydawałoby się więc, że o tej porze roku łatwiej będzie zebrać się w jednym miejscu zastępom polskich muchówkarzy. Praktyka czyni to przypuszczenie złudzeniem. Z różnych względów nie pojawili się min. Czarek Bystrowski, Andrzej Woźnica, Paweł Trzciński… Tegorocznych uczestników gościł Gdańsk, a organizacji podjął się Ryszard Szadziewski ( w niniejszym artykule zdecydowałem się nie używać tytułów naukowych ).2

Reprezentacja Łodzi w osobach Bogusława Soszyńskiego i Zbyszka Mocarskiego pojawiła się w Trójmieście późnym popołudniem, we wtorek 18 listopada. Jeszcze tego samego dnia dołączyła do niej grupa krakowska, czyli Anna Klasa, Ania Witek i Łukasz Mielczarek, oraz tubylec z Redy – Robert Żóralski; a więc w większości osoby regularnie spotykające się podczas Warsztatów Dipterologicznych. Przy pizzy i czymś do picia wieczór minął szybko. Tematem przewodnim były oczywiście muchy, a zwłaszcza dylematy związane z ich taksonomią. Ponownie usłyszałem, że w kolejce do publikacji oczekuje co najmniej kilka nowych dla Polski bzygowatych.

Początek środowej uroczystości został wyznaczony na godzinę 13.45, co dało możliwość dowolnego zagospodarowania przedpołudnia. Wybór padł na wizytę na sopockim molo. Normalnie końmi by mnie tam nie zaciągnięto, bo nie lubię morza ( tym bardziej, że przenikliwie wiało ), ale tym razem uległem przed przemocą. Termometr wskazywał 1.5 stopnia. Za miły akcent mini-wycieczki uznaję sopocką obserwację Eristalis tenax i Sitona gressorius. Boguś natomiast tradycyjnie zakupił mapę i pocztówki.

Hol Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego wywarł na mnie zdecydowanie większe wrażenie od atrakcji związanych z wdychaniem listopadowego jodu. Uwagę zwracały rekonstrukcje szkieletów ssaków, których przynależności systematycznej nie potrafię rozpoznać, oraz wielkie drzewo filogenetyczne wymalowane na jednej ze ścian.

Paleomammalia

Mammalia

Drzewo filogenetyczne

Drzewo filogenetyczne

Sala wykładowa przypominała niewielką salę kinową. W tym kontekście objęcie miejsca w pierwszym rzędzie okazało się być nietrafionym wyborem. Organizator powitał uczestników i zainaugurował obchody ŚDM.

Ryszard Szadziewski i Anna Klasa

Ryszard Szadziewski i Anna Klasa

Pierwsza prezentacja dotyczyła historii badań nad kuczmanami Ceratopogonidae. Patrycja Dominiak zdążyła już przyzwyczaić do profesjonalizmu; tak było i tym razem. Wniosek nasuwający się z jej słów nie należy do optymistycznych: mimo wysiłku kilkudziesięciu, często wybitnych badaczy na przestrzeni kilkuset lat, nic nie wiemy o kuczmanach ( Patrycja użyła dokładnie takich słów – nic nie wiadomo ). Oczywiście to lekka przesada. Niewiedza obejmuje głównie stadia preimaginalne. Biologia hematofagicznych gatunków z rodzaju Culicoides zgłębiona została najpełniej.

Patrycja Dominiak w trakcie prezentacji

Patrycja Dominiak w trakcie prezentacji

Patrycję zastąpiła Anna Klasa, która w zwięzłym, lecz bogatym w treść wystąpieniu opowiedziała o licznej i różnorodnej rodzinie Tephritidae. O ile uroda krajowych gatunków tkwi głównie w skrzydłach zdobionych rozmaitymi deseniami i wzorami, o tyle niektóre egzotyczne, tropikalne nasionnice z rodzaju Phytalmia zachwycają fantazyjnie ukształtowanymi wyrostkami na głowie; są to zwykle jakby rogi przydatne samcom w walkach o samice i terytorium.

Phytalmia cervicornis      Źródło: http://www.natgeocreative.com/photography/1153136

Phytalmia cervicornis Źródło: http://www.natgeocreative.com/photography/1153136

Phytalmia alcicornis     Źródło: http://ecoport.org/ep?SearchType=pdb&PdbID=15711

Phytalmia alcicornis Źródło: http://ecoport.org/ep?SearchType=pdb&PdbID=15711

 

Ania pokazała również gatunek o teleskopowych, szeroko rozstawionych wyrostkach, na końcach których osadzone są oczy. Łukasz zasugerował dobór płciowy i zjawisko allometrii. Ja znajduję częściowo podobne wyjaśnienie. Uważam ten efekt fenotypowy za antyadaptacyjny wskaźnik sprawności generowany nie przez dobór naturalny stricte, lecz przez dobór płciowy ( odpowiednik pawiego ogona ). Wydaje się, że warunki zostały spełnione: cecha jest kosztowna, nieekonomiczna, utrudnia kamuflaż, przez co wzrasta zagrożenie ze strony drapieżników, wreszcie dotyczy tylko jednej płci. Moim zdaniem to ekspozycja jakości genów.

Przewodnicząca Sekcji Dipterologicznej Anna Klasa

Przewodnicząca Sekcji Dipterologicznej Anna Klasa podczas prezentacji

Potem jeszcze tylko Ryszard Szadziewski opisał na wesoło szeroko rozumianą muchę w kontekście kulturowym. Kilkukrotnie udało się rozbawić salę.

Po przerwie na kawę i ciastka w roli głównej wystąpił Boguś Soszyński, który w swoim niepowtarzalnym stylu zaprezentował serię muchówek z różnych rodzin, aby tym samym ukazać choć namiastkę piękna i różnorodności tych owadów; wszak istotną część widowni stanowili ci, którzy na co dzień z dwuskrzydłymi nie mają do czynienia, nie licząc obcowania z Musca domestica.

Uwieńczenie obchodów to wręczenie artystycznego wizerunku muchy głównemu organizatorowi ŚDM przez gościa specjalnego – Iwonę Muchę. Dwie inne osobistości o identycznym nazwisku – byłą ministrę Joannnę Muchę i aktorkę Annę Muchę zatrzymały obowiązki zawodowe.

Iwona Mucha i Ryszard Szadziewski

Iwona Mucha i Ryszard Szadziewski

Art-mucha

Art-mucha

Potem jeszcze pożegnalny obiad z polędwicą z dorsza w roli dania dnia, nieco luźnych rozmów przy stole, z których dowiedziałem się min. że Platystoma lugubre, którą uznawałem za gatunek bardzo rzadki, jest licznie i regularnie łowiona w Toruniu – i nastał czas powrotów do domu.

Oczekiwanie na dorsza Pierwszy od prawej - Bogusław Soszyński

Oczekiwanie na dorsza Pierwszy z prawej – Bogusław Soszyński

To była pierwsza i jednocześnie ostatnia impreza w takim wydaniu. Od następnego roku zrezygnowano z formy ogólnokrajowego zjazdu i następne ŚDM obchodzone będą równolegle w różnych rejonach kraju.



 

Edit: w ich dniu muchom należy się upominek. Może tort? Myślę, że z takiego, jaki ja dostałem na urodziny byłyby zadowolone.

Fly

 

 

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s