Scoliidae – Smukwowate
Poprzednio w rodzaju Megascolia. Nazywana też smukwą żółtoczołą. Ciało masywne, czarne. Głowa samicy w znacznej mierze żółta, rzadziej pomarańczowa do czerwonej. Głowa samca czarna. Nadustek, żuwaczki i czułki u obu płci czarne; czułki krótsze, a żuwaczki większe u samicy. Wierzch tułowia pokryty czarnymi, rzadziej pomarańczowoczerwonymi włoskami. Scutellum czarne, często z żółtymi plamami. Na tergitach 2 i 3 para dużych, żółtych plam, które mogą być rozdzielone lub łączyć się w poprzeczne, przewężone po środku przepaski. W tylnej części odwłoka tylne krawędzie tergitów pokryte rudo-czerwonymi włoskami u podgatunków maculata i znanego z Cypru bischoffi; włoski te są czarne u podgatunku flavifrons. Skrzydła żółto przyciemnione.
Albania 18.06.2019 R.maculata ssp. maculata Fot. gernotkunz
Albania 19.06.2019 R.maculata ssp. maculata Fot. gernotkunz
Toskania – Prato 11.06.2021 R.maculata ssp. flavifrons Fot. Marco Huang
Toskania – Prato 21.06.2023 R.maculata ssp. flavifrons Fot. Marco Huang
- Status. Cieplejsze regiony Europy, północna Afryka, środkowa Azja, Bliski Wschód, Półwysep Arabski. Liczebność ulega wahaniom sezonowym, jest zależna od liczebności larw żywiciela. Liczna bywa głównie w regionie basenu Morza Śródziemnego i na Bałkanach. W Polsce oficjalnie nie została odnaleziona, ale w 2026 roku pojawiły się pierwsze, jeszcze nie potwierdzone, lecz wiarygodne obserwacje
- Siedlisko. Skraje lasów, zwłaszcza dębowych, pokryte zaroślami murawy, makia; obserwowana także w pobliżu osiedli, gdzie poszukuje larw rohatyńców w kompostownikach i w tartakach
- Wymiary. Długość ciała samic 32-46 mm, samców 23-32; niektóre źródła podają, że samice mogą osiągać nawet 60 mm. Największa europejska żądłówka
- Aktywność. Maj – wrzesień. Noc, a także zimne, deszczowe dni obie płci spędzają zakopane w norkach w glebie
- Lokalizacja. Włochy, Chorwacja, Hiszpania, Grecja. W Polsce nie występuje. Edit 2026: wiele wskazuje na to, że od strony wschodniej dotarła do Polski
- Pokarm. Nektar. Dla larw samica dokopuje się do larwy Oryctes nasicornis, paraliżuje ją i składa na niej jedno jajo. Żerowanie larwy trwa do dwóch tygodni
- Podobne. Niektóre inne smukwy z żółtymi plamami na odwłoku – w tym znacznie mniejsza Scolia hirta
- Uwagi. Autorzy obserwacji – Marco Huang gernotkunz Adam Kula Simon Oliver Alek Brzozowski Rafał Celadyn
- R.maculata w iNat
Hiszpania – Granada 10.07.2022 Megascolia maculata ssp.flavifrons Fot. Simon Oliver
Korfu 15.05.2025 ♂ Fot. Adam Kula
Korfu 15.05.2025 ♂ Fot. Adam Kula
Korfu 15.05.2025 ♂ Fot. Adam Kula
Chorwacja – Stinjan 04.08.2019 Fot. Alek Brzozowski
Chorwacja – Stinjan 04.08.2019 Fot. Alek Brzozowski
Chorwacja – Stinjan 04.08.2019 Fot. Alek Brzozowski
Chorwacja – Stinjan 04.08.2019 Fot. Alek Brzozowski
Toskania 2015 ♂ Regiscolia maculata ssp.flavifrons Fot. Rafał Celadyn
Korfu 15.05.2025 ♂ Fot. Adam Kula
Grecja – Samos 07.05.2023 Fot. Adam Kula
Łódź 09.09.2019
Dzień dobry, na grupie fb owady|insects pojawił się post z potencjalnym stwierdzeniem gatunku w okolicach Chełma. Tak informuję, może warto się temu przyjrzeć.
Można się tego było spodziewać, wcześniej czy później. Obstawiałem nawet bramę wschodnią, a nie przedzieranie się się przez barierę gór. Nie mam najmniejszych powodów, aby nie traktować takiej obserwacji za niewiarygodną. Bardzo się cieszę. Trzeba będzie za 2/3 sezony, kiedy się już śmielej zadomowi, podjechać do Okuninki, aby zobaczyć i przywitać tak spektakularnego migranta w naszym kraju.