Colletidae – Lepiarkowate
Tułów pokryty rdzawożółtymi włoskami, które zwykle bledną z wiekiem. Odwłok z rdzawożółtymi przepaskami ze sprasowanych włosków na tergitach – u starszych osobników przepaski tracą na intensywności ubarwienia. Pierwsza przepaska odwłokowa u samicy na ogół jest szersza niż u samca, zwłaszcza przy bokach tergitu. W przednim skrzydle 3 komórki kubitalne Cu o podobnej wielkości. Żyłka nasadowa lekko wygięta.

Hiszpania – Granada 17.09.2018 Fot. Simon Oliver

Niemcy – Güstrow 30.09.2023 Fot. wp-polzin

Hiszpania – Granada 13.10.2014 Fot. Simon Oliver

1. Status. Został zaobserwowany we wrześniu 2023 jako gatunek nowy dla Polski na dwóch stanowiskach – w Górzycy (pod granicą z Niemcami) oraz w Krakowie. Zasięg obejmuje całą Europę poza Islandią, Białorusią, krajami bałtyckimi (Litwa, Łotwa, Estonia) i Półwyspem Skandynawskim; w Rumunii zapewne występuje, choć brak udokumentowanych stanowisk
2. Siedlisko. Tereny ruderalne, parki, ogrody, cmentarze, wrzosowiska, wąwozy. Gniazduje w glebie, często w dużych agregacjach (wiele gniazd obok siebie)
3. Wymiary. Długość ciała samicy 10-13 mm; zalicza się do dużych lepiarek. Samiec nieco mniejszy od samicy
4. Aktywność. Sierpień – listopad
5. Lokalizacja. Hiszpania, Niemcy
6. Pokarm. Nektar. Dla larw samice gromadzą zapasy pyłku i nektaru – odwiedzają niemal wyłącznie kwiaty bluszczu
7. Podobne. Dość podobna do innych przedstawicielek rodzaju występujących w Polsce (poza C.cunicularius) i pewne oznaczenie w terenie może nie zawsze być możliwe, jednak szczegóły wyglądu i biologii ułatwiają jej rozpoznanie. Spośród wszystkich naszych lepiarek lata najpóźniej w sezonie i jest najbardziej związana z bluszczem, chociaż może też zbierać pyłek z innych roślin. Najbardziej podobnymi gatunkami w Europie zachodniej są dwie inne reprezentantki grupy gatunkowej succinctus – Colletes succinctus oraz Colletes halophilus. Obecnie tylko ta pierwsza występuje w Polsce, jednak drugi gatunek, związany z siedliskami nadmorskimi i astrem solnym, prawdopodobnie w przyszłości zostanie znaleziony również na naszym wybrzeżu. C.hederae jest największy spośród tych trzech gatunków (wielkości porównywalnej z pszczołą miodną), a świeże osobniki mają najciemniejsze (ochrowe) i najszersze przepaski na odwłoku. Niedoświadczony obserwator w pierwszej chwili może również łatwo pomylić ten gatunek z pszczołą miodną (można go odróżnić np. po obecności szczoteczek, a nie koszyczków na tylnych nogach) bądź z niektórymi bzygami (które mają jedną parę skrzydeł i inny kształt głowy).
8. Uwagi. Pasożytami gniazdowymi są m.in. mamrzyce z rodzaju Epeolus
9. Uwagi 2. Autorzy obserwacji – wp-polzin Simon Oliver
10. C.hederae u Meadowlark
11. C.hederae w iNat

Hiszpania – Granada 26.09.2014 ♀ – Widać charakterystyczne poszerzenie pierwszej przepaski odwłokowej przy bocznej krawędzi tergitu Fot. Simon Oliver

Hiszpania – Granada 22.08.2017 Fot. Simon Oliver

Łódź, Kraków 22.01.2023

Justyna Kierat avidal