Formicidae – Mrówkowate
Znana też jako społecznica lokatorka. Królowa żółtobrązowa do czarnobrązowej z całkowicie żółtymi (ew. żółtobrązowymi) nogami. Robotnice żółtobrązowe do ciemnych. Trutnie czarne. Odwłok stylikowany – stylik złożony z 2 guzkowatych członów: pomostka i zapomostka. Królowe i robotnice wyposażone w żądło. Dwa ostatnie człony czułków wyraźnie masywniejsze od pozostałych – tworzą buławkę, która u innych polskich mrówek składa się z innej liczby członów lub jest nieobecna. Kolonie poliginiczne, mogą liczyć do setek tysięcy robotnic.
Kraków 30.08.2019 ♂ Fot. Maksymilian Syratt
Kraków 30.08.2019 Królowa Fot. Maksymilian Syratt
Kraków 19.09.2020 Królowa Fot. Maksymilian Syratt
Kraków 19.09.2020 Królowa Fot. Maksymilian Syratt
Warszawa – Służew 02.10.2025 ♂ Fot. Marek W.Kozłowski
- Status. Nie jest rzadka, lecz że względu na skryty tryb życia rzadko obserwowana; podczas rójki zdarzają się masowe loty godowe
- Siedlisko. Tereny otwarte, kserotermy; także w miastach oraz sporadycznie w budynkach. Chętnie zasiedla gniazda innych mrówek, zwłaszcza na nasłonecznionych skrajach lasów i na murawach kserotermicznych
- Wymiary. Królowa 5.5-7 mm. Truteń 4.5-5.5 mm. Robotnice 1.5-2.5/3 mm.; uznawane za najmniejsze krajowe mrówki – może poza Plagiolepis alluaudi, które są minimalnie mniejsze, jednak dotychczas zostały znalezione u nas jedynie w jednym ogrodzie botanicznym (stan na rok 2025)
- Aktywność. Aktywna od wiosny do jesieni. Loty godowe od sierpnia do października
- Lokalizacja. Małopolskie, mazowieckie
- Pokarm. Gatunek pasożytniczy stosujący strategię lestobiozy polegającą na rabunku żywności zgromadzonej przez gatunek gospodarza – w tym wypadku są to inne gatunki mrówek, z różnych rodzin – oraz kleptobiozy, czyli pożeraniu ich jaj, larw i poczwarek. Imagines nie gardzą także spadzią mszyc korzeniowych (mogą hodować mszyce lub czerwce Coccoidea) i drobnymi bezkręgowcami, zwłaszcza podziemnymi. Zjedzą także truchło. Żeruje pod ziemią
- Podobne. Małe rozmiary, zazwyczaj żółte ciało i dwusegmentowa wyraźna buławka czułka czynią ten gatunek stosunkowo łatwym do rozpoznania; królowe najłatwiej pomylić z królową Tetramorium caespitum (masywniejsza, ciemniejsze uda i odwłok)
- Uwagi. Autorzy obserwacji – Marek W.Kozłowski Maks Syratt
- S.fugax w iNat
Fotografia studyjna Fot. Kamil Stajniak
Kraków 19.09.2020 Robotnice Fot. Maksymilian Syratt
Łódź 05.01.2020
S. fugax jest pozbawiona kolców na propodeum, a do tego ma ledwo widoczne oczy, te cechy zdecydowanie wykluczają 2 robotnice ze zdjęć. Pierwsza przypomina Temnothorax, druga to Leptothorax (tu widać też niezgodność w liczbie członów czułków).
Właściwie to nie byłem przekonany do gatunku, ale zbyt słabo orientuje się w mrówkach, aby podważać czyjeś oznaczenie. Poprawiam. Dzięki