Sphex funerarius – Nęk świerszczojad

Sphecidae – Nękowate
Wcześniej znany jako Sphex rufocinctus i Sphex maxillosus. Tułów czarny. Odwłok czerwony z czarnymi ostatnimi tergitami. Przednie nogi u samicy na ogół w znacznej mierze czerwone ( golenie i stopy, oraz apikalna część ud ), u samca częściej czarne, niż czerwone. Na przednich skrzydle 3 komórki kubitalne Cu; środkowa w kształcie rombu.

Pustynia Błędowska Wrzesień 2013

Bolęcin Wrzesień 2013 ♀ Fot. Rafał Celadyn

Pustynia Błędowska Wrzesień 2013

Bolęcin Wrzesień 2013 ♀ Fot. Rafał Celadyn

Pustynia Błędowska Wrzesień 2013 Samica przy norce

Bolęcin Wrzesień 2013 ♀ przy norce Fot. Rafał Celadyn

  1. Liczebność. Rzadki, choć ostatnio w ekspansji i istnieje szansa, że zauważalnie zwiększy liczebność i zasięg. Edit 2017: obecnie coraz liczniejszy i na południu i południowym wschodzie kraju wręcz pospolity. Edit 2019: gatunek należy uznać za pospolity
  2. Biotop. Suche, nasłonecznione tereny piaszczyste pokryte skąpą roślinnością; gatunek kserofilny. Gniazduje samotnie, lub w niewielkich agregacjach
  3. Wymiary. Długość ciała 15-22 mm
  4. Aktywność. Lipiec – wrzesień
  5. Lokalizacja. Bolęcin koło Trzebini – i jest to prawdopodobnie najmniej oddalone od Łodzi stanowisko. Edit: w lipcu 2016 roku Grzegorz Wieczorek sfotografował samca w Łódzkim Ogrodzie Botanicznym, a ja rok później odnalazłem go koło Pilczycy
  6. Pokarm. Nektar. Dla larw samice łowią prostoskrzydłe: koniki, pasikoniki i świerszcze. Do każdej z komór lęgowych dostarcza na ogół po 2-3 sparaliżowane owady. W jednym gnieździe znajdują się najczęściej 4 komory lęgowe
  7. Podobne. Przede wszystkim piaśnice Podalonia, które różnią się czarnymi nogami i kształtem 2 komórki kubitalnej – przyjmuje ona kształt trapezu
  8. Uwagi. W Pobliżu norki można się spodziewać obecności kleptopasożyta gniazdowego wyspecjalizowanego w nawiedzaniu właśnie tego gatunku nęka – rzadkiej i stosunkowo niedawno włączonej do fauny Polski muchówki Metopodia pilicornis
  9. Uwagi 2. Stanowisko w Bolęcinie odnalazł Rafał Celadyn, który także zidentyfikował gatunek i na moją prośbę udostępnił zamieszczone fotografie samicy przy norce
  10. Uwagi 3. Autorem obserwacji samicy ze złowionym podłatczynem jest Włodek Wypych
  11. Więcej o gatunku
Sphex

Łódź – Majerowskie Pole 25.06.2019 ♀ wciąga do norki samca Roeseliana roselii Fot. Włodek Wypych

S funerarius

Łódzki Ogród Botaniczny 07.07.2018 ♀

Sphex

Dolina Czarnej Włoszczowskiej 29.07.2017 ♀

S. funerarius

Dolina Czarnej Włoszczowskiej 29.07.2017 ♀

Sphex

Łódzki Ogród Botaniczny 07.07.2018 ♀

Sphex

Łódź – Majerowskie Pole 15.08.2019 ♀


Krótkie filmiki prezentujące samice przy norce

 

3 thoughts on “Sphex funerarius – Nęk świerszczojad

  1. Bardzo dziękuję. Szukałem tego gatunku. Mieszkam na wsi w woj. Świętokrzyskim – u mnie na podwórku sporo tych norek. Nieraz widuję po kilka owadów jednocześnie.

  2. Obserwowałem go 24 lipca w Dolinie Odry na Świecku.To tylko 5km od Słubic.
    Stanowczo brnie na północ.Ciekawe jak daleko na północ sie już posunął.

Leave a Reply