Jane Goodall


Zmarła 1 października 2025 roku w Kalifornii 

Do Afryki wyjechała jako 23-letnia marzycielka zamierzająca zamieszkać samotnie ze zwierzętami i pisać o nich książki. Na bilet na statek zapracowała jako kelnerka i sekretarka.

Legendarna prymatolożka kierująca w Tanzanii wieloletnimi badaniami nad szympansami zwyczajnymi i bonobo. Wyróżniało ją osobiste, indywidualne podejście do każdego obserwowanego osobnika; każdy z szympansów otrzymał imię, co wcześniej nie było praktykowane. Postrzegała je nie tyle jako obiekty badań. Ludzie i zwierzęta jako wspólnota – taki obraz był znacznie bliższy jej sercu.

Jane Goodall

Czy tęsknię za szympansami? Wszystkie, które tak dobrze znałam, dawno odeszły. Nawet Fifi, ostatnia z prawdziwych weteranek. To już nie to samo, co było – wyznała już jako starsza pani.

Udowodniła bezsprzecznie, że szympansy posługują się narzędziami. Tym samym sprowadziła do roli mitu jeden z podstawowych argumentów konserwatystów głoszących, że ta umiejętność odróżnia ludzi od małp; w ubiegłym wieku był on naprawdę często używany. Niemal całe życie poświęciła poznaniu i ochronie naszych najbliższych, a wciąż niewymarłych krewnych. Pragnę być zapamiętana jako ktoś, kto pomógł zmienić nastawienie do zwierząt – mawiała.

Myślę, że to się jej udało.

Rzeźba upamiętniająca Jane Goodall – tutaj z jednym z podopiecznych, szympansem Davidem Siwobrodym


1 października 1972 roku w Londynie zmarł Louis Leakey

Brytyjski paleoantropolog prowadzący wraz z żoną Mary badania nad ewolucją hominidów w słynnym wąwozie Olduvai na granicy Tanzanii i Kenii. Wykopał m.in. szczątki Homo habilis (człowiek zręczny) i wykazał, że stanowi on ogniwo pośrednie między rodzajem Australopithecus a Homo erectus (człowiek wyprostowany). Jako pierwszy wysunął hipotezę o afrykańskim rodowodzie Homo sapiens.

Aktywnie wspierał ruchy kenijskie wyzwoleńcze zakończone ogłoszeniem niepodległości Kenii.

Mary i Louis Leakey

W latach 60 -tych zainicjował działalność tzw. aniołków Leakeya, czy też Trimates (gra słów oparta na połączeniu terminu primates oznaczającym naczelne oraz liczbie badaczek biorących udział w projekcie). Do badań terenowych nad gorylami wyznaczył Dian Fossey. Orangutanami zajęła się Birute Galdikas, a szympansami Jane Goodall.



30 września

2 października

Zostaw odpowiedź