Po raz pierwszy sfotografowano żywą kałamarnicę olbrzymią
Tradycyjnie wyolbrzymione opowieści wilków morskich o gigantycznym potworze z morskich głębin zdolnym zatapiać całe statki od wieków rozpalała wyobraźnię. Kraken był przedstawiany jako monstrualna ośmiornica, czy też mątwa. To z nim dzielnie walczył kapitan Nemo na stronach powieści Julesa Verne’a. Legendę podsycały martwe, kilkumetrowe lub kilkunastometrowe osobniki wyrzucane co jakiś czas na brzegi mórz, bądź też fragmenty ciał potworów – zwłaszcza ich macki. Wielorybnicy poławiający kaszaloty znajdowali w żołądkach wielorybów zadziwiająco wielkie ilości nie poddających się działaniu kwasów żołądkowych dziobów kałamarnic; bywało że znajdowano tysiące takich dziobów w jednym tylko kaszalocie (rekordzista miał ich 18 tysięcy). Ciała kaszalotów nosiły blizny zadane przez broniące się mięczaki. Było jasne, że gdzieś w ciemnych głębinach regularnie odbywały się epickie walki między dwoma olbrzymami. Jednak nikt nigdy nie był świadkiem takiej walki. I nikt nigdy nie widział żywego krakena, o ile nie liczyć nie potwierdzonych przekazów ustnych i pisanych.
Aż nadszedł dzień 30 września 2004 roku. Japoński zespół badawczy złożony z dwóch naukowców i dwóch innych członków załogi zarzucił przynętę na znanym łowisku kaszalotów, tysiąc kilometrów na południe od Tokio. Przygotowania trwały dwa lata, ale było warto. Kałamarnica olbrzymia chwyciła zanurzoną na 900 metrów przynętę. Zanim zdołała się uwolnić, zostawiając przy tym jedno z ramion, aparat z lampą błyskową wykonał ponad 500 podwodnych zdjęć. Badania DNA uzyskanego z tkanki okaleczonego osobnika potwierdziły wstępna identyfikację. To była kałamarnica olbrzymia Architeuthis dux. Choć ten jeden raz w legendach tkwiło maleńkie ziarno prawdy.
Kałamarnica olbrzymia znaleziona u wybrzeży Wysp Kanaryjskich
Największy udokumentowany osobnik mierzył 18 metrów długości, a jego oko miało średnice 37 cm – natura nigdy nie wytworzyła większego. Gatunek ten ma niebieską krew, trzy serca, dziesięć ramion uzbrojonych w obrotowe, ząbkowane pierścienie działające niczym piła tarczowa, a także język pokryty chitynową tarką utworzoną z rzędów krótkich ząbków. I zapewne wykazuje dużą inteligencję, tak jak pzoostałe głowonogi.
30 września 1846 rok – pierwsze znieczulenie zabiegu dentystycznego
Dentysta William Morton skutecznie znieczulił pacjenta eterem przed zabiegiem usunięcia zęba. Od tej wiekopomnej chwili życie stało się łatwiejsze do zniesienia. Tym bardziej, że eteru używano także w chirurgii (nawet wcześniej, bo już w 1842 roku, lecz bez rozgłosu). Ból został okiełznany.
Wątpię, abym zgodził się na stomatologiczny zabieg na tak zwanego żywca.
30 września 1986 rok – premiera serialu Alternatywy 4
Jedna z wielu i zarazem przedostatnia reżyserska perła w koronie Stanisława Barei, który zmarł niecały rok później. Serial z czasem zyskał status kultowego, jak najbardziej zasłużenie, stając się przepastnym źródłem śmieszących po dziś dzień scen, gagów, dialogów, interakcji. Część z tekstów przeszła do użytku codziennego, jak choćby złote myśli cytowanego przez gospodarza domu pisarza Sofronowa (np. albo rybka albo pipka).
Twórcom udało się namówić do udziału plejadę kilkudziesięciu aktorów przez duże „A”, także do ról epizodycznych. Wykreowali oni celowo przerysowane portrety osobowościowe z czasów komuny tak naturalnie, jakby faktycznie byli odgrywanymi postaciami. Balcerek, docent Zenobiusz Furman, lekarz Kołek (czy może Kotek; mylą mi się?), Anioł, gosposia Zosia, śpiewaczka Kubiakowa, nauczycielka Lewicka, Abraham Lincoln… Miód, malina i orzeszki.
Dziś już takich seriali nie robią, chciałoby się powiedzieć.
Jedne z moich ulubionych scen. Przy czym ulubionych scen mam bez liku.