Xylocopa violacea – Zadrzechnia fioletowa

Apidae – Pszczołowate
Ciało łącznie z nogami czarne, masywne, lśniące, skąpo, ciemnoszaro owłosione. Nieowłosiona powierzchnia przy nasadzie tylnej goleni relatywnie skąpo i rzadko punktowana – widoczne są co najwyżej dwa rzędy punktowań. Czułki czarne – u samca dwa ostatnie człony przed członem apikalnym wyraźnie rozjaśnione – istotna cecha diagnostyczna gatunku. Skrzydła stosunkowo krótkie, brunatne z silnym granatowym połyskiem; w przednim skrzydle 3 komórki kubitalne Cu.

X.violacea

Starigrad – Paklenica, Chorwacja 17.07.2017 Fot. Paweł Niemiec

Saarbrücken 04.08.2018 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 10.05.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 21.05.2018 Fot. Danka Koślicka

  1. Liczebność. Bardzo rzadka; po wielu latach nieobecności w 2005 roku pojawiła się ponownie i od tej pory w niemal każdym sezonie dochodzi do sporadycznych jej obserwacji w Polsce. Czerwona księga kat. EX. Czerwona Lista kategoria EX. Gatunek objęty ochrona gatunkową
  2. Biotop. Ciepłe i nasłonecznione skraje lasów, wąwozy, lasostepy, murawy kserotermiczne i psammofilne, zaniedbane sady i ogrody; bardzo chętnie winnice – także kwietne łąki i ugory, na których poszukuje pokarmu
  3. Wymiary. Długość ciała 20-28 mm
  4. Aktywność. Marzec/kwiecień – wrzesień/październik; najczęściej obserwowana w maju i czerwcu. Zimują imagines (obie płci)
  5. Lokalizacja. Chorwacja, Niemcy. W Polsce na południu i wschodzie kraju, na pojedynczych, izolowanych stanowiskach
  6. Pokarm. Imagines żywią się nektarem. Dla larw samice magazynują zapasy pyłku i nektaru. Gniazduje w suchym drewnie – zwłaszcza w usychających pniach drzew, a także w zakamarkach skalnych i w ścianach wąwozów. W poszukiwaniu pokarmu odlatuje nawet do kilku kilometrów od gniazda
  7. Podobne. W Polsce występuje drugi, bardzo podobny gatunek zadrzechni – Xylocopa valga. Samce można odróżnić po ubarwieniu czułków – są całkowicie czarne, pozbawione rozjaśnień. Cechą diagnostyczną pozwalającą odróżnić i samice i samce jest punktowanie tylnej goleni – u Xylocopa valga jest ono bardziej obfite; widocznych jest 5 lub 6 rzędów punktowań. Bardzo podobna jest również samica przeciętnie mniejszej zaprawiarki nakamiennej Megachile (Chalicodoma) parietina (dwie komórki kubitalne Cu  w przednim skrzydle); gatunek ten prawdopodobnie w Polsce już wyginął
  8. Uwagi. Znanym pasożytem gniazdowym jest Polochrum repandum z rodziny Sapygidae – w Polsce ten gatunek nie został odnaleziony
  9. Uwagi 2. Autorami obserwacji są Danka Koślicka i Paweł Niemiec
  10. Więcej o gatunku

Na czerwono zaznaczyłem trzy komórki kubitalne w przednim skrzydle – cecha ta pozwala wykluczyć Megachile parietina

Saarbrücken 06.04.2020 In copula Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 02.10.2016 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 10.05.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 21.05.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 15.03.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 10.05.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 02.10.2016 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 21.05.2018 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 20.06.2019 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

Saarbrücken 08.08.2020 Fot. Danka Koślicka

 

5 thoughts on “Xylocopa violacea – Zadrzechnia fioletowa

  1. A jakże, na Węgrzech występowanie dość liczne. I to Xylocopa violacea a nie X. valga. Jestem pewien. Anegdota. Kilkanaście lat temu na Węgrzech obserwowałem kilka gatunków kruszczyc. I nagle! Jakaś fioletowa kruszczyca! Heh!

Leave a Reply