Formica rufa – Mrówka rudnica i gatunki bliźniacze

Formicidae – Mrówkowate
Charakterystyczną cechą całej podrodziny Formicinae jest budowa trzonka łączącego tułów z odwłokiem, na którym znajduje się pionowy, płaski wyrostek zwany łuską. Mrówka rudnica jest nieodróżnialna od gatunków bliźniaczych bez analizy mikroskopowej – są to Formica polyctena, Formica aquilonia, Formica lugubris. Lista to może się wydłużyć. Wszystkie one mają brązowoczarny odwłok, przednią część tułowia, wierzch głowy i znaczne fragmenty nóg. Reszta ciała jest ruda. Mrowiska z charakterystycznymi, osiągającymi do 1 metra wysokości kopcami (nadziemna część mrowiska). Przebywa w nim tylko jedna królowa. Po zaplemnieniu anektuje ona gniazdo pierwomrówki łagodnej Formica fusca; zabija prawowitą królową i wykorzystuje robotnice do wychowywania potomstwa, zanim robotnice własnego gatunku będą do tego gotowe.

Widzew 15.04.2012

Łódź – Widzew 15.04.2012

Widzew 07.04.2013

Łódź – Widzew 07.04.2013

Widzew 12.04.2013

Łódź – Widzew 12.04.2013

Widzew 17.04.2013

Widzew 17.04.2013

Dwa doskonałe ujęcia autorstwa Jacka Strojnego. Jakimś sposobem udało mu się zaobserwować atak na łowika
Lublinek 2014

Łódź – Lublinek 2014

Lublinek 2014

Lódź – Lublinek 2014

  1. Liczebność. Bardzo pospolita i liczna
  2. Biotop. Lasy, zadrzewienia, parki, ogrody; na mrowiska wybierane są z reguły miejsca przez większą część dnia nasłonecznione, lecz zaciszne
  3. Wymiary. Królowe i samce 9-11 mm. Robotnice 4-9 mm
  4. Aktywność. Rójka od maja do sierpnia
  5. Lokalizacja. Łódzkie. Występuje w całym kraju
  6. Pokarm. Wszystkożerne ( min. bezkręgowce, nasiona, pyłek, nektar, spadź )
  7. Podobne. Formica truncorum różni się ubarwieniem głowy, która jest całkowicie ruda – a jeśli na głowie występuje czarna, lub brunatna plama, to jest ona mniejsza. Formica pratensis ma większą czarnobrązową plamę na wierzchu tułowia – oba te gatunki są wyraźnie rzadsze. Pospolita Formica sanguinea ma całe rudoczerwone nogi , a na wierzchu tułowia zwykle brak czarnobrązowej plamy (nie jest to regułą – patrz komentarz Dareckiego ).
  8. Uwagi. Rudnice nie posiadają żądła, bronią się opryskując napastnika jadem złożonym głównie z kwasu mrówkowego
  9. Uwagi 2. Znacznie pełniejszy opis rudnic można znaleźć na blogu Świat Makro 
Lublinek 06.10.2013 Mrowisko

Łódź – Lublinek 06.10.2013 Mrowisko

Widzew 19.04.2012 W mrowisku bywa tłoczno

Lódź – Widzew 19.04.2012 W mrowisku bywa tłoczno

Widzew 02.04.2013 Ogromne skupisko rudnic 10 metrów od kopca - przemieszczająca się kolonia?

Łódź – Widzew 02.04.2013 Ogromne skupisko rudnic 10 metrów od kopca – przemieszczająca się kolonia?

Widzew 13.04.2012 Wiosną robotnice chętnie i licznie wdrapują się na kwitnące wierzbowe bazie oferujące pyłek i nektar

Łódź – Widzew 13.04.2012 Wiosną robotnice chętnie i licznie wdrapują się na kwitnące wierzbowe bazie oferujące pyłek i nektar

Widzew 22.04.2013 Stadko mszyc jest pieczołowicie chronione i pielęgnowane

Łódź – Widzew 22.04.2013 Stadko mszyc jest pieczołowicie chronione i pielęgnowane

Widzew 22.04.2013

Łódź – Widzew 22.04.2013

Widzew 22.04.2013

Łódź – Widzew 22.04.2013

Widzew 22.04.2013

Łódź – Widzew 22.04.2013

Widzew 20.04.2013

Łódź – Widzew 20.04.2013

Obserwowanie mrowiska z bliska, choć niesie pewien dyskomfort, bywa zajmującym zajęciem. Poniżej kilka scenek z życia takiego mrowiska w jednym z widzewskich zagajników
Widzew 12.04.2013 Patyczek przyda się jako element konstrukcji rozrastającego się mrowiska

Łódź – Widzew 12.04.2013 Patyczek przyda się jako element konstrukcji rozrastającego się mrowiska

Widzew 12.04.2013 Robotnica transportuje znacznie przewyższający ją rozmiarami kwiatostan leszczyny

Łódź – Widzew 12.04.2013 Robotnica transportuje znacznie przewyższający ją rozmiarami kwiatostan leszczyny

Widzew 12.04.2013

Łódź – Widzew 12.04.2013

Widzew 12.04.2013

Łódź – Widzew 12.04.2013

Widzew 12.04.2013 Wspólny wysiłek podczas wnoszenia ryjkowca

Łódź – Widzew 12.04.2013 Wspólny wysiłek podczas wnoszenia ryjkowca

Widzew 12.04.2013 Innej grupie trafiła się pszczolinka

Łódź – Widzew 12.04.2013 Innej grupie trafiła się pszczolinka

Widzew 12.04.2013

Łódź – Widzew 12.04.2013

Widzew 12.04.2013 Chrabąszcz został poćwiartowany, aby ułatwić transport - tutaj głowa z fragmentem przedplecza

Łódź – Widzew 12.04.2013 Chrabąszcz został poćwiartowany, aby ułatwić transport – tutaj głowa z fragmentem przedplecza


avidal

2 thoughts on “Formica rufa – Mrówka rudnica i gatunki bliźniacze

  1. Głowy bym nie dał ale na fotkach z Majerowskiego Pola jest raczej Formica(Serviformica) rufibarbis a nie F. rufa ani żaden z gatunków wymienionych w opisie. Poza tym F. sanguinea też nieraz ma ciemną plamę na wierzchu tułowia więc to nie jest jej dobra cecha diagnostyczna. Od pozostałych gatunków Formica żyjących w Polsce różni się przede wszystkim wcięciem na dolnej krawędzi nadustka.

Leave a Reply