Crabronidae – Grzebaczowate
Ciało czarne. Odwłok krótki i szeroki, u samicy z ciemnobrązowym połyskiem i żółtymi lub żółtobiałymi plamkami na bokach 2 tergitu; sporadycznie plamki pojawiają się także na 3 tergicie, lub plamek w ogóle brak. U samca plamy odwłokowe na 2, 3 lub 4 tergitach – każde następne mniejsze od poprzednich. Żuwaczki czarno-żółte lub jasnoczerwone (niekiedy u samca) z czarnymi wierzchołkami. Środkowe i tylne golenie u samicy czarne, u samca żółte. Cechą charakterystyczną dla rodzaju jest tzw. mukron, czyli skierowany ku tyłowi kolcowaty wyrostek propodeum – u tego gatunku relatywnie wąski. W przednim skrzydle jedna, duża komórka kubitodyskoidalna.
Warszawa – Siekierki 31.07.2021 ♀ Fot. Sylvester Kociniak
Przedborski Park Krajobrazowy 15.08.2015 ♂ z widocznym mukronem Fot. Jacek Strojny
- Status. Nierzadki, miejscami liczny. Występuje w całym kraju
- Siedlisko. Głównie piaszczyste tereny otwarte skąpo porośnięte roślinnością, w tym wydmy i drogi śródleśne oraz piaskownie
- Wymiary. Samica 4.5-6 mm. Samiec 3-5 mm. Należy do małych otrętwiaczy
- Aktywność. Czerwiec – wrzesień
- Lokalizacja. Świętokrzyskie, mazowieckie, lubuskie
- Pokarm. Pyłek i nektar. Dla larw samice łowią drobne muchówki, które transportują do gniazda w locie, uczepione na żądle
- Podobne. Inne otrętwiacze są zwykle większe, a ich odwłoki intensywniej plamkowane – u najbardziej podobnej samicy Oxybelus trispinosus żuwaczki są czarne, a odwłok smuklejszy
- Uwagi. Do pasożytów gniazdowych wlicza się Smicromyrme rufipes i Hedychridium ardens oraz muchówki z rodzaju Metopia
- Uwagi 2. Autorzy obserwacji – Jacek Strojny Sylvester Kociniak Lucyna Bugiera
- O.bipunctatus w iNat
Warszawa – Siekierki 31.07.2021 Fot. Sylvester Kociniak
Chociszewo 28.06.2022 ♂ Fot. Lucyna Bugiera
Chociszewo 28.06.2022 ♂ Fot. Lucyna Bugiera
Chociszewo 28.06.2022 ♂ Fot. Lucyna Bugiera
Łódź 13.02.2017