Apidae – Pszczołowate
Ubarwienie owłosienia ciała zmienne, jak nazwa wskazuje – zwykle czarno-brązowo-czerwone lub złotawożółte; u samicy złotawy wierzch tułowia często z plamą z czarnych włosków. Na odwłoku często czerwone włoski. Czarne włoski na odwłoku mogą być skupione zarówno w części nasadowej, jak i wierzchołkowej odwłoka. Twarz samicy żółto owłosiona z domieszką czarnych włosków, a koszyczki na nogach z żółtymi włoskami.
Ponidzie – Maj 2020
Ponidzie – Maj 2020
Austria 10.04.2016 Fot. gernotkunz
Austria 06.04.2016 Fot. gernotkunz
- Status. Ogólnie rzadki, jednak lokalnie bywa bardzo liczny (np. na Ponidziu i w Wielkopolsce). Objęty prawną ochroną gatunkową, coraz rzadszy ze względu na rozwój rolnictwa i stosowanie pestycydów LC
- Siedlisko. Murawy, łąki, polany i inne tereny otwarte z ziołoroślami. Gniazduje napowierzchniowo, rzadziej pod ziemią. Gniazdo maskuje trawą i mchem. W jednym gnieździe przeciętnie 50-120 osobników
- Wymiary. Królowe 15-18 mm. Robotnice 9-15 mm. Samce 12-14 mm
- Aktywność. Maj – sierpień/wrzesień
- Lokalizacja. Austria, Polska – małopolskie, zachodniopomorskie, świętokrzyskie (Ponidzie), kujawsko-pomorskie
- Pokarm. Nektar. Dla larw robotnice gromadzą zapasy pyłku i nektaru – preferują kwiaty z rodzin jasnotowatych, trędownikowatych i bobowatych
- Podobne. Liczne inne trzmiele, w tym Bombus veteranus (brak czerwonych włosków na odwłoku) Bombus sylvarum i Bombus subterraneus. Forma barwna z przewagą złotych włosków podobna do Bombus muscorum (włoski na koszyczkach czarne i żółte). Identyfikacja może przysporzyć kłopotów, zwłaszcza podczas obserwacji terenowych
- Uwagi. Znanymi kleptopasożytami gniazdowymi są Bombus barbutellus i Bombus campestris
- Uwagi 2. Autorzy obserwacji – Tomasz Samolik gernotkunz Magdalena Jędro Justyna Kierat avidal
- B.humilis w iNat
Ponidzie – Maj 2020 ♀
Kraków 28.08.2020 ♂ Fot. Justyna Kierat
Polanów 04.07.2021 ♀ Fot. Magdalena Jędro
Ponidzie – Maj 2020
Siciny 07.05.2022 Fot. Tomasz Samolik
Kraków 28.08.2020 ♂ Fot. Justyna Kierat
Ponidzie – Maj 2020 ♀
WZORY BARWNE (wg Trzmielowate Polski – T. Pawlikowski, K. Pawlikowski). Zgodę na wykorzystanie wzorów otrzymałem od profesora Tadeusza Pawlikowskiego
Łódź 08.02.2021