W celu uporządkowania i ujednolicenia systematyki biologicznej wprowadzono zasadę nomenklatury binominalnej. Zawodowi entomolodzy i zaawansowani entomohobbyści swobodnie i płynnie posługują się łaciną, przynajmniej w zakresie obejmującym ich bezpośrednie zainteresowania. Ja sam uważam się za admiratora tej uniwersalnej zasady. Jednocześnie jednak przyjmuję postawę orędownika nadawani gatunkom polskich nazw, o ile nie zostały wcześniej nadane. Zdaję sobie doskonale sprawę z oporu, a wręcz pewnej pewnej presji ze strony wielu uznanych specjalistów, którzy uznają nazwy wernakularne za zbędne, w najlepszym razie. Mimo wielkiego dla nich szacunku konsekwentnie pozostaję przy odmiennej opinii. I tutaj, na Insektarium, podaję swoje autorskie pomysły przy opisach gatunków. Wiele z nich dobrze się przyjęło i samo to uznaję za dobry argument za tą właśnie formą popularyzacji. Zapewne wielu z Was nie ma wiedzy o autorstwie nazwy, którą się posługujecie. Bo i skąd. Dlatego zamieszczam mocno okrojoną listę gatunków, które zyskały wernakularne alter ego za moją sprawą. Tym samym narażam się na ocenę. Dopuszczam możliwość, że ewentualna krytyka przyczyni się do zmiany mojego podejścia. Póki co pozostaje entuzjastą wzbogacania nazw owadów i pajęczaków o ich polskie wersje. Staram się, aby były one w miarę moich ograniczonej wyobraźni nieszablonowe i ciekawe. Zdecydowałem się także zastosować do większości wskazówek zawartych w Słowniku polskich nazw owadów (Andrzej Ruszkowski, Jan Ruszkowski), w szczególności do:

• nazwa gatunkowa jest zawsze dwuwyrazowa, jednak wyjątkowo może być jednowyrazowa
• nadana nazwa polska powinna być unikatowa oraz oczyszczona z synonimiki – od siebie uściśliłem, że przynajmniej w zakresie rzędu. Oznacza to m.in że przed nadaniem nazwy należy zyskać możliwie jak największe przekonanie, że nikt wcześniej już jej nie nadał – a jeśli nadał, wyszła ona całkowicie z użycia
• nazwa rodzajowa jest zawsze jednowyrazowa
• polską nazwę można nadać także gatunkom nie występującym w Polsce

I tak oto łącznie wprowadziłem do obiegu ponad 1 200 nazw gatunkowych oraz ponad 300 nazw rodzajowych. Tutaj zamieszczam wybrane przykłady ograniczone do tych taksonów, którym nadałem zarówno nazwę rodzajową jak i gatunkową, a sporadycznie tylko nazwę rodzajową z pominięciem nazwy gatunkowej.

Pajęczaki

Owady

Najwięcej moich autorskich nazw znajdziesz w rodzinach Syrphidae, Tachinidae, Ichneumonidae, Miridae i Rhyparochromidae

Żagiewka wzorzysta Fot. Marie Lou Legrand

Polskie nazwy w Insektarium II

Łódź 01.02.2024

avidal